ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಪದಗಳಿಗೆ ಬೇಕೇ ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಪದಗಳು?ಬಂದಿದೆ ಹೊಸ ಪದಕೋಶ

                                            ಡಿ ಎನ್ ಶಂಕರಭಟ್ಟರು ಕನ್ನಡದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪುತ್ರ. ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಎತ್ತುವ ವೀರ. ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಆದ ವ್ಯಾಕರಣ ಹೇಗಿರಬೇಕು? ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಆದ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವ್ಯವಹರಿಸಲು ತಡೆಗಳುಂಟೇ ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಚಿಂತಿಸಿ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವರು. ಇವರ ಹೊಸ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮೆಚ್ಚುಕೆಯಿಂದ ನೋಡುವ ಒಂದು ಬರಹ ಿದೆ.

ಶಾಸ್ತ್ರವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಕಾವ್ಯ ಬರೆಯುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ, ದೇವರ ಕೃಪೆ ದಕ್ಕಿದವರು ಮಾತ್ರ ಕಾವ್ಯ ಸೃಜಿಸಬಲ್ಲರು ಎಂಬರ್ಥದ ಹಳಗನ್ನಡ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಸೀಮ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಸಂಖ್ಯೆ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟೇ ಎಂಬುದು ಅನುಭವದ ವಿಚಾರ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ನಿಘಂಟುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಂತಹ ‘ತಿಳಿವಿಗ’ರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಗುಣಮಟ್ಟದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಕಡಿಮೆಯೇ. ಮೊದಲಿನಿಂದ ಇವತ್ತಿನವರೆಗೆ ಇಂತಹವರ ಸಂಖ್ಯೆ ನೂರನ್ನು ಮೀರಿದಂತೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದಾಮ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಹೆಸರುಗಳು ಕೆಲವೇ. ಇಂತಹ ಕೆಲವರಲ್ಲಾದರೂ ಕನ್ನಡ ಪದಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಬೇಕು, ಇತರ ಭಾಷಾ ಪದಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಾಗಲೂ ಕನ್ನಡದ ‘ಒಲವು’ಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿಯೇ ಆಗಬೇಕೆಂಬ ಛಲವುಳ್ಳವರು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬರೋ ಇಬ್ಬರೋ ಸಿಗಹುದು. ಹಳಬರಲ್ಲಿ ಆಂಡಯ್ಯನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ಇಂತಹ ಛಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೊಸಬರಲ್ಲಿ ಡಿ ಎನ್ ಶಂಕರಭಟ್ಟರೊಬ್ಬರೇ ಈ ಛಲದವರು. ಕವಿಗಳಲ್ಲಾಗಲೀ ಶಾಸ್ತ್ರಕಾರರಲ್ಲಾಗಲೀ  ಈ ನಡೆಯವರು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾತೀತ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಒಂದು ಹೆಸರು ಶ್ರೀ ಫರ್ಡೀನಂದ್ ಕಿಟೆಲ್ ಆದರೆ ಎರಡನೆಯದೇ ಶ್ರೀ ಡಿ ಎನ್ ಶಂಕರಭಟ್ಟರದು. ಕಿಟೆಲನಿಗೆ ಕನ್ನಡವನ್ನೇ ಬಳಸಬೇಕು, ಇತರ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಾರದೆಂಬ ದೀಕ್ಷೆ ಏನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.  ಕನ್ನಡ ಪದಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಬೇಕು. ಕನ್ನಡದ ಒಲವುಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿಯೇ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬೆಳಸಬೇಕೆಂಬ ಛಲ ಹೊತ್ತವರು ಡಿ ಎನ್ ಶಂಕರ ಭಟ್ಟರು. ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಪದಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಪದಗಳು ಎಂಬುದು ಇವರು ರಚಿಸಿದ ವಿಭಿನ್ನ ನಿಘಂಟು.

ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಕರಣ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ ತೋರಿಸಿರುವುದು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಶಂಕರಭಟ್ಟರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದದ ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಾಗ  ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ನಿಘಂಟಿಲ್ಲ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಕೃತಿಕಾರರು ಹೀಗೆ ಹೇಲಳಿದ್ದಾರೆ: “ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ನುಡಿಯನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುವ ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಆದ ಪದಗಳು ಯಾವುವಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂದಿರುವವರಿಗಾಗಿ ಈ ಪದಕೋಶವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದೇನೆ.” ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕನ್ನಡ ಪದಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರ ಉಂಟುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು  ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಪದರಚನೆ ಬಗ್ಗೆ ಕನ್ನದ ಒಲವುಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಪ್ರತ್ಯಯ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು, ಕ್ರಿಯಾಪದ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಎಸಕ, ನಾಮಪದ ಎನ್ನಲು ಹೆಸರು, ಗುಣವಚನಕ್ಕೆ ಪರಿಚೆ ಪದ, ಅರ್ಥ ಎನ್ನಲು ಹುರುಳು, ವಿರೋಧಾರ್ಥ ಎನ್ನಲು ಎದುರು ಹುರಳು – ಹೀಗೆ ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಆದ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೊಸಪದಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ ಸು.15,000ಪದಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಧಾನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ಕೃತಿಕಾರರು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ: “ಎಂತಹ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಪದಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಪದಗಳು ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಬಹುದೋ ಅಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಇಲ್ಲಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನೇರವಾಗಿ ವ್ಯಾಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಹ and, but, when ಮೊದಲಾದುವನ್ನುಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ.” ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಬಳಸಬೇಕಾದಂತಹ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಪದಗಳನ್ನು ನೀಡಲುದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಪದಗಳ ಜೋಡಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೀಗಿದೆ: ಉಲ್ಲೇಖ ಪದ, ಅದರ ಮುಂದೆ ಪದದ ವ್ಯಾಕರಣ ವಿವರ, ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಂದೆ ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ. ವ್ಯಾಕರಣ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೊಡುವಾಗ ಅನುಸರಿಸಿರುವ ವಿಧಾನ ಹೀಗಿದೆ: “ಈ ಪದಕೋಶ ಕನ್ನಡದ ಪದಕೋಶವಲ್ಲದೆ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಪದಕೋಶವಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಪದಗಳ ಅನಂತರ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ವ್ಯಾಕರಣಾಂಶಗಳು (ನಾಮಪದ (ನಾ), ಕ್ರಿಯಾಪದ (ಕ್ರಿ), ಗುಣಪದ (ಗು), ಆಗುವಿಕೆ (ಆ), ಮತ್ತು ಮಾಡುವಿಕೆ (ಮಾ) ಎಂಬವು) ಅವುಗಳ ಅನಂತರ ಬರುವ ಕನ್ನಡ ಪದಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆಯಲ್ಲದೆ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಪದಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ.” ಇಲ್ಲಿ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರುವ ರೀತಿಗೆ ಈ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು: chief ನಾ ಮೇಲಾಳು, ಮೊದಲಿಗ  chief ಗು ಮಲ್ಯ (ಮಲ್ಯ ಕೆಲಸ), ಮಲ್ಲ (ಮಲ್ಲ ಮಾತು; ಮಲ್ಲಂತಿಗೆ), ಮೊದಲಿನ (ಮೊದಲಿನ ಎಡೆ). Whip ನಾ ಕೊರಡ (ಕೊರಡದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆ), ಚಾವಟಿ, ಚಾಟಿ (ಚಾಟಿಯ ಏಟು)  guest ನಾ ಬಿದ್ದಿನ (*ಮನೆಗೆ ಬಿದ್ದಿನ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ). Dictionary ನಾ ಪದನೆರಕೆ. ಈ ಪದಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಹೂರಣವೆಂಬಂತೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಪದವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕೆಂಬುದು ಬರಹಗಾರರ ಆಶಯ. ಅದರಂತೆ chief-whip ‘ಮಲ್ಲಚಾವಟಿ’ಯಾಗುತ್ತಾನೆ. Chief-guest ‘ಮಲ್ಲ ಬಿದ್ದಿನ’ನಾಗುತ್ತಾನೆ. Bilingual dictionary ‘ಇನ್ನುಡಿ ಪದನೆರಕೆ’ಯಾಗುತ್ತದೆ. original-work ತನ್ನತನವಿರುವ ಗೆಯ್ಮೆ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. Traveller ನಾ ದಾರಿಗ, ದಾರಿಕಾರ , judge ನಾ ತೀರ್ಪುಗಾರ ಎಂದಾಗುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಏನೋ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬಳಕೆಗೆ ಒಗ್ಗದ ಮಾತುಗಳಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ಎಸ್ವಿಪಿಯವರು ನೆನಪುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು: ತಾನು ಉಪನ್ಯಾಸಕನಾಗಿ ಸೇರಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ಸಾರಿಗೆ’(<ಸಾರ್) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ತರಲಾಗಿದ್ದು ಹಲವರು ಸಾಂಬಾರಿಗೆ, ಚಟ್ನಿಗೆ ಎಂದಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಇದು ‘ಸಾರಿಗೆ’ ಎಂದು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು. ಈಗ ಈ ಪದ ಯಾರಿಗೂ ಒಗ್ಗದ್ದಾಗಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಪದವೊಂದನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತರುವುದು ಹೀಗೆ ಕಷ್ಟಕರವೇ ಆದರೂ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಅದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಬೇಕು. ಹೊಸಪದಗಳ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅದೇ ತೆರನ ಸ್ವಂತಿಕೆ ತೋರುವುದೂ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

            ಇಂತಹ ಒಂದು ಪದಕೋಶವು ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಪದವೊಂದಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಆದ ‘ಹುರುಳುಗಳು’ ಎಷ್ಟಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಉದಾ. “sink ಕ್ರಿ 1 ಕುಸಿ(ಕುಸಿದು ಬೀಳು; ಮನೆ ಕುಸಿಯಿತು), ತಗ್ಗು (ತಗ್ಗಿದ ನೆಲ), ಕುಗ್ಗು (ಕುಗ್ಗಿದ ಅದಟು), ಕುಂಗು, ನೆಗ್ಗು (ತಂಬಿಗೆ ನೆಗ್ಗಿ ಹೋಗಿದೆ), ತಾಳು (ಕೊಳದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕೆಳಗೆ ತಾಳಿದೆ) 2 ಮುಳುಗು (ನೀರಿನಲ್ಲಿಮುಳುಗಿತು, ಮುಳುಗಡೆ), ಆಳು (ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಆಳಿ ತಂಬಿಗೆಯನ್ನು ಹೊರತಂದ), ಕಂತು (ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿ ಕಂತುವ ತನಕ ಹೋಗು), ಅಗುಳು (ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಅಗುಳಿ ಸತ್ತು ಹೋದ), ಹೂಳು (ಕಾಲು ಹೂತು ಹೋಗಿದೆ)”. ಇಷ್ಟೊಂದು ಅರ್ಥಗಳಿವೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಘಂಟನ್ನು ಇಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವುದು ತಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದ ಎದುರಾದಾಗ. ಆದರೆ ಈ ನಿಘಂಟನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಿದರೆ ಅರ್ಥವಾಗದ ಹುರುಳುಗಳೇ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬೀಳುವ ಸಂಭವವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬಳಕೆದಾರ ಹಿಂಜರಿಯಬಹುದು. ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಪದವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬುವವರಿಗೆ ಈ ನಿಘಂಟು ಖಂಡಿತ ಉಪಯುಕ್ತ. ಅಂತಹ ಅಗತ್ಯವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವುದು ಉಚಿತ. ಆಗಾಗ ನೋಡಿ ಮನನ ಮಾಡಿ ಬರಹಗಾರರ ಆಶಯವನ್ನು ಆಗುಮಾಡಿದರೆ ಕನ್ನಡವೂ ಧನ್ಯ, ಬರೆದವರೂ ಧನ್ಯ.

ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾಶಕರು: ಭಾಷಾ ಪ್ರಕಾಶನ, ಬಿಲ್ಲೇಶ್ವರ, ಹುಂಚ, ಹೊಸನಗರ, ದೂರವಾಣಿ 9449774956. ಪ್ರಥಮ ಆವೃತ್ತಿ 2008, ಎರಡನೆಯ ಮುದ್ರಣ 2011.

ಭೈರಪ್ಪನವರ ತಂತು: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಭೈರಪ್ಪನವರ ತಂತು: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

                                                       

ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ಯಾವುದೇ  ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನಾಗಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಭೈರಪ್ಪನವರದು ಎತ್ತಿದ ಕೈ. ಯಾವುದೇ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಿದಾಗಲೂ ಇದೇ ಇವರ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪೀಸ್ ಎನಿಸುವಂತಿರತ್ತದೆ ಇವರ ರಚನೆ. ತಂತು ಕೂಡ ಅಂತಹ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. “ಇಡೀ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರ ಭಾರತದ ನಾಡಿಯ ಕಥೆ” ಇಲ್ಲಿರುವುದಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು ಹೇಳಿರುವುದು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯೇನಲ್ಲ.

ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ವಸ್ತುಗಳು ಚರ್ಚೆಯಾಗಿವೆ: ಶಿಕ್ಷಣ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು. ಈ ಮೂರು ಎಳೆಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ತಂತುವಿನ ಹುರಿ. ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಳೂ ಸೇರಿ ಸಿತಾರಿನ ಐದು ತಂತಿಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದಶಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿವೆ. ಸಿಂಹಾವಲೋಕನಕ್ರಮದಿಂದ ಭಾರತದ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ವಿವೇಕಾನಂದರ ಪ್ರಭಾವದ ಒಂದು ನೋಟವೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.

          ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದು ಬಸನಪುರ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸರಸ್ವತಿಯ ಪ್ರತಿಮೆ ಕಳುವಾದ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಎಡಿಟರ್ ರವೀಂದ್ರ ತನ್ನ ವರದಿಗಾರನಿಗೆ ಸೂಚನೆ ಕೊಡುವ ದೃಶ್ಯದಿಂದ. ಘಟನೆಯಿಂದ ರವೀಂದ್ರ ದುಃಖಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ತನ್ನ ಹುಟ್ಟೂರಿನದೇ ಆಗಿದ್ದು ರವೀಂದ್ರ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ತಾನೇನು ಮಾಡ ಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಯೋಚಿಸಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡು ಅನಂತರ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ಅವನ ನಿಲುವುಗಳ ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ತಾನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸರಸ್ವತಿಯ ಮೂರ್ತಿಯೇ ಈಗ ಕಳುವಾಗಿರುವುದು. ದೇವಾಲಯದ ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡವೊಂದು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ; ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಟ್ಟೆ ಸಿಗರೇಟೆಳೆಯುವ ಆಲಸಿಗಳ ಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದೆ; ಗೌರವ ಭಾವದ ಶುಚಿತ್ವ ಮರೆಯಾಗಿದ್ದು ಮಲಮೂತ್ರಗಳ ವಾಸನೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದೆ; ತನ್ನ ಮನೆತನದವರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಸ್ಥಳದ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನೆಟ್ಟಿದ್ದ ನಾಮಫಲಕದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯ ಹೆಸರು ಹೊತ್ತ ಹೊಸ ಫಲಕ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ಯಾದಿ ಒಂದು ಕಡೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಸಮಕಾಲೀನವಾಗಿ ಜಾತಿ-ಜಾತಿಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಾಯವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪೈಪೋಟಿ. ಏನಕೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಹಣಗಳಿಕೆಗಾಗಿ ಮೇಲಾಟ ಇವೆಲ್ಲ ಬದುಕಿನ ರೀತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಾನು ಮಾಡುವಂತಹದು ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಇಲ್ಲವೆಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಆಶಾಕಿರಣಾಗಿ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿದ್ದು ಹಾಲುಕೆರೆಯ ವಿವೆಕಾನಂದ ವಸತಿಶಾಲೆಯೊಂದೇ.

          ವಿವೇಕಾನಂದ ಶಾಲೆ ರವೀಂದ್ರನಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಒದಗಿ ಬಂದ ಸಂಸ್ಥೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ತನ್ನ ಮಗ ಅನೂಪ ಸಹವಾಸ ದೋಷಗಳಿಂದ ಕೆಟ್ಟ ಚಾಳಿಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಶೀಲವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಸಮರ್ಥವಾದ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಈ ಶಾಲೆ ವರರೂಪವಾಗಿ ಹೊಳೆಯಿತು. ಅದರ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಓದಿಕೊಂಡು ತನೆಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗ್ರಾಮರ್ ಕಲಿಸಿದ ಅಣ್ಣಯ್ಯ. ತಾನು ಬಸಂಪುರಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಇವನ ಪರಿಚಯವಾಗಿ ಆತ ಹಾಲುಕರರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ವಿವೇಕಾನಂದ ಶಾಲೆಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೂ ತಜ್ಞತೆಯ ಸಂಪಾದನೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗಮಯ ಜೀವನದ ಜೀವಂತ ಆದರ್ಶಗಳಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಎಮ್ ಬಿ ಎ  ಮಾಡಿ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಳದ ನೌಕರಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಿತಾರಿನಲ್ಲಿ ತಜ್ಞತೆ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸುವ ಹೊನ್ನತ್ತಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ರಾಮಚಂದ್ರನೆಂಬ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಸಾಧಕನೂ ಅಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕ. ರವೀಂದ್ರನಿಗೆ “ಗಾಂಧಿ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದ ಕಾಯಕದ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುವ ವಿಧಾನ ಪರಿಕರಗಳೆಲ್ಲ ಅಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿವೆ . ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯ ಬೇಕು ಅವನು ಎನ್ನಿಸಿತು”(ಪು 128). ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ತಾಯಿಗೆ ಅಷ್ಟೇನೂ ತೃಪ್ತಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅನೂಪ ಆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವಂತಾಯಿತು. ತಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ತನ್ನ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಬಸನ ಪುರದ ಎಮ್ ಎಲ್ ಎ ಜಯಪ್ಪಗೌಡನ ಭೇಟಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ರವೀಂದ್ರನಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ: “ಒಳಗೆ ಬಂದಾತ ನಾಲ್ಕನೇ ಮಜಲಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗ. ಮೊದಲನೆ ಮಜಲಿನವರು ಒರಟು ಬಿಳಿ ಖಾದಿಯ ಪಂಚೆ, ಜುಬ್ಬಾ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಎರಡನೆಯವರು ತುಸು ನಯವಾದ ಖಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದವಾಗಿ ಪೈಜಾಮ ಜುಬ್ಬಾ ಅಥವ ಕೊರಳ ಪಟ್ಟಿ , ಎದೆಯ ಮೇಲೊಂದು ಜೇಬು ಇರುವ ಜುಬ್ಬಾಧಾರಿಗಳು. ಮೂರನೆಯವರು ಬೂದು ಅಥವ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಖಾದಿಯ ಪ್ಯಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೋಸ್ ಕಾಲರ್ ಕೋಟು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈತ ಖಾದಿಯಲ್ಲೇ ಸಫಾರಿ ಸೂಟು ಧರಿಸಿ ಇತ್ತ ರಾಜಕಾರಿಣಿಯಂತೆ ಅತ್ತ ಉದ್ಯಮ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ”(ಪು 107).

ಕಾದಂಬರಿಯ ಎರಡನೆಯ ಮಜಲಿನಲ್ಲಿ ರವೀಂದ್ರನ ಪತ್ನಿ ಕಾಂತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪ್ರಿಯತೆ, ಅವಳ ಐಷಾರಾಮೀ ಜೀವನದ ಸೆಳೆತ, ಮಗನನ್ನು ಹೇಗೋ ಬೆಳೆಸಬೇಕೆಂಬ ಇರಾದೆ - ಇಂತಹವೆಲ್ಲ ರವೀಂದ್ರನ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಕಾಂತಿಯ ಮತ್ತು ಅವಳ ದೆಹಲಿ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಶೀತಲಳ ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಉದಯೋನ್ಮುಖ  ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಆಧುನಿಕ ಭಾಷ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಉನ್ನತಿ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬನೊಂದಿಗೆ, ಹೊನ್ನತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಕಲಾಲೋಕದ ಮುಂದಾಳು ಹರಿಶಂಕರನೊಂದಿಗೆ – ಹೀಗೆ ಕಾಂತಿಯ ಸ್ವಚ್ಛಂದ ಸಂಬಂಧಗಳು. ಲೈಂಗಿಕತೆಯೂ ಇತರ ಆವಶ್ಯಕತೆಗಳಂತೆಯೇ ಇನ್ನೊಂದು ಆವಶ್ಯಕತೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಸ್ವಚ್ಛಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಹೊಸರೀತಿಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಗೆಳತಿಯರಿಬ್ಬರೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಗಳಿಸುವ ಅವಸರದಲ್ಲಿ ಶೀತಲಳೊಡನೆ ಸೇರಿ ಗಾರ್ಮೆಂಟ್ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಕಾಂತಿ ದೆಹಲಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಅನಂತರ ಗಂಡನಿಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಮಗನಿಗೂ ಹಣವನ್ನೊದಗಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮನೋನೆಮ್ಮದಿ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕುಟುಂಬವ್ಯವಹಾರಗಳ ನೆಲೆಗಟ್ಟು ಇವೆಲ್ಲ ನಶಿಸುವ ಹಾದಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ; ಹಣ ಮತ್ತು ಅಂತಸ್ತುಗಳು ಮುಖ್ಯ ವೇದಿಕೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಹೊನ್ನತ್ತಿಯನ್ನೂ ಈ ಗುರಿಯತ್ತ ಕಾಂತಿ ಸೆಳೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಹೊನ್ನತ್ತಿ ಐಷಾರಾಮದ ಸೆಳೆತದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಚ್ಛಂದತೆಯಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುವುದು ಈ ನೆಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

  ಪರಶುರಾಮ ಗೌಡನಿಂದ ಪ್ರತೀಕಾರಾರ್ಥ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸರಕಾರೀ ಶಾಲೆಯಿಂದಾಗಿ ವಿವೇಕಾನಂದ-ಶಾಲೆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದೆ ಸೊರಗುವುದು, ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶ್ರೀಮಂತರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅದು ಮೊದಲಿನ ಶಾಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಇಚ್ಛಾನುಸಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತದೆ.   ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೇ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಶಾಲೆ ಆ ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಹೊಸ ಗಟ್ಟಿ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಂದ ವೈಭವಯುತವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆ  ಹಳ್ಳಿಯ ಮಕ್ಕಳೇ ಸೇರಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ತರಗತಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಬದಲಾಗಿ ಭಾರತಾದ್ಯಂತದಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಕ್ಕಳು ಬಂದು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಬಯಸುವ ಅಧ್ಯಾಪಕರಿಗೆ ಕೈತುಂಬ ಸಂಬಳ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಪಾರಂಪರಿಕ ನೀತಿಯ ಚೌಕಟ್ಟು, ಪರಿಶ್ರಮದ ಬೆಲೆ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇದ್ದುದನ್ನೇ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನುವ ಸಮುದಾಯ ಭಾವ ಕಳೆದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ನಾಯಕರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಗಳ ಸುರಿಮಳೆ ಇರುವ ಜೀವನ, ಅಂತಹವರಿಗೆ ಉದ್ದಾಮತೆಯ ಹೆಸರು - ಎಲ್ಲ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿದೇ ತಿನ್ನಬೇಕೆಂಬ ಛಲ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಶೋಷಿಸಬಾರದೆಂಬ ವ್ರತ, ಸಮಾಜಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ದುಡಿಮೆಯೆಲ್ಲವನ್ನಾದರೂ ನೀಡಿ ಸಹವರ್ತಿಗಳ ಬಾಳು ಹಸನಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಕಳಕಳಿ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ (ಪು.743). ಬೆವರ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲಿನಂತಹ ಇತರ ಶ್ರೀಮಂತ ಶಾಲೆಗಳದೂ ಇದೇ ಪರಿ ಎಂಬುದು ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ.

ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕ್ರೌರ್ಯದ ವಿರಾಟ್ ಸ್ವರೂಪ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುವುದು ಹಾಲುಕೆರೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಹೊನ್ನತ್ತಿಯ ಸಿತಾರನ್ನು ಯಾರೋ ಅಮಾನವೀಯವಾಗಿ ನುರಿದು ಎಸೆದ ಘಟನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಂದಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳಾದ ಅರ್ಚಕ ವಡೇರಯ್ಯನ ಬಂಧನ, ಹಿಂಸೆ, ಪೋಲೀಸರ ಲಂಚಾವತಾರ, ಪರಶುರಾಮೇಗೌಡ ಅಣ್ಣಯ್ಯನ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ. ಮನುಷ್ಯ ದುಡ್ಡಿಗಾಗಿ, ಆಸ್ತಿಗಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಕೆಳಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಬಲ್ಲನೆಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕಾಣಬಹುದು. ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಕೆಡುಕುಗಳು ವಿಜೃಂಭಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನೂಪನ ಅಕ್ರಮ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಅದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ರಾಜಕೀಯಸ್ಥರು ಅವನನ್ನೂ ಅವನ ತಾಯಿಯನ್ನೂ ಲೂಟಿಮಾಡುವುದು  ಇಂತಹವುಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವು ಹೇಗೆ ಬೆಳೆದು ರಾಷ್ಟ್ರಸ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿತು ಎಂಬುದರ  ಒಂದು ಹೊಳಹನ್ನೂ ಇವು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಹುಡುಗಿಯ ತಂದೆಯೇ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ವೇಶ್ಯಾವೃತ್ತಿಗಿಳಿಸುವುದು ಆ ಹುಡುಗಿ ಅದನ್ನು ಮುಗ್ಧತೆಯಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು – ಇವು ಒಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಅಮಾನವೀಯವೂ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮಟ್ಟದ ಭ್ರಷ್ಟ ಮನೋಸ್ಥಿತಯನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ತುಂಬ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಶೀತಲ್ ಮತ್ತು ಕಾಂತಿಯರು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕುವುದು,  ವಿದೇಶ ಮಂತ್ರಾಲಯದ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಹರಿಶಂಕರನಂತಹವರು ಭಾರತೀಯ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆಗೇ ಅಪಾರ್ಥ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಇಂತಹವು ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ದಿಳ್ಳಿಯವರೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅವಸ್ಥಾಂತರವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿಯವರ ಲೋಕ ಸಭಾ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪು, ಇದರಿಂದ ಬಚಾವಾಗಲು ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೆನ್ಸಾರಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮುಗ್ಧರ ಸೆರೆ, ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಹತ್ತಿಕ್ಕುವಿಕೆ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹರಣ,  ಅಧಿಕಾರಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೇ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು, ಇವೆಲ್ಲ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ಕಳಶವಿಟ್ಟಂತೆ ಜರುಗುತ್ತವೆ. ಇವು ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅಥೆಂಟಿಸಿಟಿಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಧಾಳಿಗೆ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಘಟನೆಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ ಒಮ್ಮೆ ಇಂತಹ ಪ್ರವಾಹದ ಸೆಳೆತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಅದರಿಂದ ಬೇಸತ್ತು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಘನವಾದುದರ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪುನರೊಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಪಾತ್ರಗಳೂ ಇವೆ. ಹೊನ್ನತ್ತಿ ಜಯಪ್ರಕಾಶ ನಾರಾಯಣರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಅವರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಹಾಲುಕೆರೆಯ ಬಳಿಯೇ ವಿಕಲಾಂಗರ ಶಾಲೆಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣಯ್ಯ ಕೂಡ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು ಒಂದು ಕಡೆ ಮತ್ತು ರಾಮಚಂದ್ರನ ಪ್ರವಚನ ಧ್ಯಾನಾದಿಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆಯಾದರೆ ರವೀಂದ್ರ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ಬಿಟ್ಟು ಸರಕಾರದ ಅಪಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವಂತಹ ದಿ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿ ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗುವುದು ಇಂತಹವೆಲ್ಲ ಈ  ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳು. ನಿಜವಾಗಿ ಇಂತಹ ನಂಬಿಕೆಯೇ ತೋಷದಾಯಕ. ಕಾದಂಬರಿಕಾರರ ಸಂದೇಶ ಕೂಡ ಇದೇ ಆಗಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ.

ಮೇಲನವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಒಂದೊಂದೇ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗುರತಿಸಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳ  ಒಡನಾಟದಲ್ಲಿಯೂ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇದು ಕಾದಂಬರಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.

ಜನತೆಯ ವಿರೋಧವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ  ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಘೋಷಣೆ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಮಜಲಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ  ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ರಾಜಕೀಯ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು  ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹರಣ – ಇವುಗಳನ್ನು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಗೊಳಿಸಿತು. ಇವುಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಪಾತ್ರಗಳು ತಾವು ಇದುವರೆಗೆ ಮೌಲಿಕವೆಂದು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜೀವನ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬಾಧೆ ಅನುಭವಿಸಿ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಳೇನು ತಮ್ಮ ಅಸ್ಮಿತೆ ಏನು ಎಂಬ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು ಈ ಮಜಲಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಹಾಗೆ ಕಾಂತಿ ಮತ್ತು ಶೀತಲ್ ಇವರು, ರಾಮಚಂದ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯವರು ಬೋಧಿಸಿದ ಧ್ಯಾನಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಮಗನಿಂದ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬಹಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೊಳಗಾದ  ಕಾಂತಿ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನಿಧನಳಾಗುವುದು, ಅವಳಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಭ್ರಮನಿರಸನಗೊಂಡು ಲೌಕಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಂಡು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ರವೀಂದ್ರ ತನ್ನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದ್ದ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮಾಲಕವರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ  ಕಡಿದು ತನ್ನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದ್ದ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೊನ್ನತ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಣ್ಣಯ್ಯ ಜೈಲು ಸೇರಿದರೂ ತಾವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ವಿಕಲಾಂಗೆ ಶಾಲೆಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಲುಹುವ ಹೊಸ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಹುಡುಕಾಟವು ಮಾನವಸಹಜ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯವಾದುದರಿಂದ ಕಾದಂಬರಿ ಈ ದಿನಕ್ಕೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುತ್ತದೆ.

[ತಂತುವಿನ ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣ 1993. ಇದು ಎಂಟು  ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.ಪ್ರಸ್ತುತ ಮುದ್ರಣ 2013ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ. ಮುದ್ರಿತ ಪುಟಗಳು 888. ಬೆಲೆ ರೂ.725. ಪ್ರಕಾಶಕರು: ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ, ಜಂಗಮ ಮೇಸ್ತ್ರಿ ಗಲ್ಲಿ, ಬಳೇಪೇಟೆ, ಬೆಂಗಳೂರು 53. ದೂರವಾಣಿ – 22877618].

ಹಳಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳು – ಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ಕೃತಿ

          ಹಳಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳು – ಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ಕೃತಿ                                ಕನ್ನಡ ಶಾಸ್ತ್ರಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕಾಲಘಟ್ಟ ತುಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವದ್ದು. ಅದುವರೆಗೆ ಎರಡೋ ಮೂರೋ ಶತಮಾನಗಳಿಗೊಂದು ಬಾರಿ ಏನೋ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಯಂತೆ ಒಂದುವ್ಯಾಕರಣ ಅಥವ ಒಂದು ಛಂದೋಗ್ರಂಥದ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ  ಎಲ್ಲಿಯೋ ಯಾವಾಗಲೋ ಮಿಂಚುವ ಒಂದು ವಿಸ್ಮಯದಂತೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ‘ಆರಾರೇರರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಶ್ರೀರೋಹಣಗಿರಿಯನ್’ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯವನ್ನು ಕಾವ್ಯರಚನೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯದ್ದೆಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಕವಿಯೊಬ್ಬ ಹಾಡಿದ್ದರೂ ಹಾಗೆ ಏರಿದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟೆ. ಆದರೆ ಹತ್ತಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನವೊಂದರಲ್ಲೇ ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಕರಣಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ನೀಘಂಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಗಣನೀಯ. ಅಲ್ಲದೆ ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೂ ಮೈತಳೆದವು.

ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯವೆಂದೊಡನೆ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಶನರಿಗಳ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲನೇ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮಹಾನುಭಾವನಾದರೂ ಇವನಿಗಿಂತ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಹಲವರು ಮಿಶನರಿ ಸಾಹಿತಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯೇತಿಹಾಸಕಾರರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯದೆ ಎಲೆಯ ಮರೆಯ ಕಾಯಿಯಂತೆ ಉಳಿದಿರುವ ಒಂದು ಹೆಸರು ರೆ ಜಾರ್ಜ್ ವುರ್ತನದು.ಇವನು ಅಂದಿನ ಶಾಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಪ್ರಾಕ್ಕಾವ್ಯಮಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಭಾಗವಾದ ಶಬ್ದಕೋಶಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ  ಇವನಿಗೆ ಹೆಸರು ತಂದಿವೆ. ಹಳಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಧ್ಯಾಪನ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯವಾಗುವಂತೆ ಇವನು ರಚಿಸಿದ ಹಳಗನ್ನಡದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವ್ಯಾಕರಣ ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಗೊಳಗಾಗಿದೆಯಾದರೂ ಅದರ ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ಕಿಟೆಲನಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು ವುರ್ತನಿಗೆ ಅದರ ಅದರ ಯಶಸ್ಸು ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಕೃತಿಯೇ ಹಳಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳು ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಹೊತ್ತಗೆ.

ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಲೇಖಕರ ಹೆಸರನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿಲ್ಲ. ಬೇರೆಬೇರೆ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕುವ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು, ಅವುಗಳಿಂದ ತೆಗೆಯಬಹುದಾದ ಅನುಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ದೊರಕುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಆದ್ದರಿಂದ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಈ ಕೃತಿಯ ಕರ್ತೃ ಕಿಟೆಲ್ ಇರಬಹುದೆಂದು ಶ್ರೀ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಹಾವನೂರ ಇವರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೃತಿಯ ಪುನರ್ಮುದ್ರಣವೊಂದು 1985ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಸಂಪಾದಕರು ಪ್ರೊ ಬಿ ವಿವೇಕ ರೈ ಇವರು. ಕೆಲವೊಂದು ಆಧಾರಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿ ಕೃತಿಯ ಕರ್ತೃವನ್ನು ಕಿಟೆಲ್ ಎಂದು ಸಂಪಾದಕರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕೃತಿಯ ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಂಪಾದಕರು ಆಧರಿಸಿರುವ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಇವು: ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸೂಚಿಯೊಂದನ್ನು ಎಲ್ ಡಿ ಬಾರ್ನೆಟ ಎಂಬುವನು 1910ರಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅದರಲ್ಲಿ1866ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿA Short Grammar of the Ancient Dialect of Canarese Language(ಇದನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಎ ಶಾರ್ಟ್ ಗ್ರಾಮರ್ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುವುದು) ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದ ಕರ್ತೃ  F. Kittel  ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ 104 ಪುಟಗಳಿರುವುದಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾನೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಒಂದು ನಮೂದು 1866ರ ಬಾಸೆಲ್ ಇವೇಂಜಲಿಕಲ್ ಮಿಶನ್ ವರದಿಯಲ್ಲಿ Old Canarese Grammar ಎಂಬ ನಮೂದು ಇದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ 104 ಪುಟಗಳಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. 1888ರ ಅದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವರದಿಯಲ್ಲಿA Grammar of the Ancient Dialect of Canarese Language revised by Mr. Srinivasa Ayangar ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ 188ಪುಟಗಳಿರುವುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದೆ(ರೈ, 1985: v – vii).

          ಈ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ 1866ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಹಳಗನ್ನಡದ ಸಂಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಾಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳು ಪುಸ್ತಕವೇ 1888ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ಯನಿಂದ ಪರಿಷ್ಕೃತಗೊಂಡು 104 ಪುಟಗಳಂದ 188 ಪುಟಗಳಿಗೆ ಬೆಳೆಯಿತೆಂಬುದು ಸಿದ್ಧವಾಗುವುದೇನೋ ನಿಜ. ಬಾರ್ನೆಟನ ಕೆಟಲಾಗಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳೂ ಬೇರೆಯಲ್ಲವೆಂಬುದೂ ಸರಿ. ಆದರೆ ಬಾರ್ನೆಟನ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳೇನು? ಈ ಸಂದೇಹ ಬಂದುದರಿಂದ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕಾನ್ಸುಲೇಟಿನವರ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ಮಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಎ ಶಾರ್ಟ್ ಗ್ರಾಮರ್ ದ ಮೇಲು(ರಕ್ಷಾ)ಪುಟದ ಜರಾಕ್ಸ್ ಒಂದನ್ನು ಪಡೆದೆ. ಇದರ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದೆ. ಕೃತಿಕಾರನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಮದ್ರಿಸಿಲ್ಲ. ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಎಡಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ Kittel (F) ಎಂದು ಪೆನ್ಸಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಬರೆದಿದ್ದು ಇದು ಬಹುಶಃ ಕೆಟಲಾಗ್ ಕರ್ತೃ ಬಾರ್ನೆಟನ ಕಾರ್ಯವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಅವನಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂತೋ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

          ಎ ಶಾರ್ಟ್ ಗ್ರಾಮರ್ ಇದರ ಕರ್ತೃ ಕಿಟೆಲನಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸುವ ಮತ್ತು ಅದರ ಲೇಖಕ ರೆ ಜಾರ್ಜ್ ವುರ್ತ್ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕೆಲವು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮನವೊಲಿಸುವಂತಹವಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಕಿಟೆಲನ ಕೃತಿಳೆಂದು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಖ್ಯಾತವಾಗಿರುವ ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟು,  ಕಿಟೆಲನ ವ್ಯಾಕರಣ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವನು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧ, ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ ಮತ್ತು ಛಂದೋಂಬುಧಿಗಳ ಅವನ ಸಂಪಾದಿತ ಆವೃತ್ತಿಗಳು, ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾವ್ಯಮಾಲೆ – ಇವುಗಳನ್ನು ಅವನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇತರರು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ನಿದರ್ಶನಗಳಿಲ್ಲ.  1894ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕಿಟೆಲ್ ನಿಘಂಟಿನ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರೊ ಮರಿಯಪ್ಪ ಭಟ್ಟರು ಮಾಡಿದ್ದು 1965ರಲ್ಲಿ- ಕಿಟೆಲ್ ನಿಧನದ ಸು. ಅರವತ್ತು ವರ್ಷಗಳನಂತರ. 1872ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕಿಟೆಲ್ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಕೇಶಿರಾ ಕವಿಯ ಶಬ್ದಮಣದರ್ಪಣಮ್ ಇದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನು 1899ರಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ; ಇತರರಿಗೆ ಅಕಾಶ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು 1920ರಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲ್ ನಿಧನಾನಂತರ ಪಂಜೆ ಮಂಗೇಶರಾಯರು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಎ ಶಾರ್ಟ್ ಗ್ರಾಮರ್ ಕಿಟೆಲ್ ಕೃತವಾಗಿದ್ದರೆ 1888ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ಯನಿಂದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

          ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಕಿಟೆಲನ ಎಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳೂ ಸ್ವೋಪಜ್ಞ ಕೃತಿಗಳು, ಯಾವುದೂ ಬೇರೊಂದು ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬರೆದುದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಎ ಶಾರ್ಟ್ ಗ್ರಾಮರ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ – ಇವು ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು ಪದ್ಯರೂಪದ ಬದಲು ಗದ್ಯದಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.

           ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದ 1872ರ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿವುರ್ತ್ ಒಂದು ಹಳಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆಂದು ಕಿಟೆಲ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದರ ಪೀಠಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಕೃತಿಯ ಸಂಪಾದನೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “It is the same manuscript which the late Rev. G. Wurthe used for editing the Short Grammar  of the Ancient Dialect of the Canarese Language 1866.”(ಕೇಶಿರಾಜ, 1872: ಪು ix). ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದ ಈ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಇದು ಬೆಟಗೇರಿಯದೆಂದೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಶಕಟರೇಫೆ ಮತ್ತು ರಳಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದೂ ಕಿಟೆಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ನಮಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವ ಅಂಶಗಳು ಮೂರು :

1.   ರೆ ಜಿ ವುರ್ತನು ಬರೆದ ಒಂದು ವ್ಯಾಕರಣವಿದೆ.

2.   ಇದು ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದ ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.

3.   ಈ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಶಕಟರೇಫೆ ಮತ್ತು ರಳಗಳನ್ನುಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಬಳಸಿಲ್ಲ

ಕಿಟೆಲ್  ಹೇಳಿರುವ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಅಂಶಗಳು ಈ ಕೃತಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದ ಸೂತ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹರೂಪವೇ ಈ ಕೃತಿ. ಸೂತ್ರಗಳಂತೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳೂ ಮೂಲವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿವೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಕಟರೇಫೆ ಮತ್ತು ರಳಗಳ ಸರಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲ. “ಕಿಳಿರ್” ಎಂಬಲ್ಲಿ ಶಕಟರೇಫೆಯ ಬದಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೇಫೆ ಇದೆ; “ಪಳದು” ಎಂಬಲ್ಲಿ ರಳದ ಬದಲು ಕುಳವಿದೆ. ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇಂತಹ ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಕಿಟೆಲ್ ತನ್ನ ಉಲ್ಲೇಖದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿರುವ ಕೃತಿ ಇದೇ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯೇ ಎ ಶಾರ್ಟ್ ಗ್ರಾಮರ್ ಆಗಿದ್ದು ಇದರ ಲೇಖಕ ರೆ ಜಾರ್ಜ್ ವುರ್ತನೇ ಹೊರತು ಫರ್ಡಿನಂದ್ ಕಿಟೆಲನಲ್ಲ. ಪ್ರಾಕ್ ಕಾವ್ಯಮಾಲಿಕೆ ಮಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಈ ವ್ಯಾಕರಣ - ಇವೆರಡೂ ಮದ್ರಾಸಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದವು ಎಂಬುದೂ ಗಮನಾರ್ಹ. ಹೀಗೆ ಹಳಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣವೊಂದನ್ನು 1866ರಲ್ಲಿ ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕೀರ್ತಿ  ಜಾರ್ಜ್ ವುರ್ತನಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು.

          ಇದು ಹಳಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಕೃತಿ. ಹಳಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣವನ್ನು ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದರೂ ಎ ಶಾರ್ಟ್ ಗ್ರಾಮರ್ ಅದಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತೀಕರಣ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಲ್ಲ ಕನ್ನಡೇತರರಿಗೂ ಸಹಾಯವಾಗುವ ಉದ್ದೇಶ – ಇವು ಇಂತಹ ಭಿನ್ನತೆಗಳುಂಟಾಗಲು ಕಾರಣ.

          ಮೂಲದಲ್ಲಿ 323 ಸೂತ್ರಗಳಿದ್ದುದು ವುರ್ತನ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 148 ಸೂತ್ರಗಳಾಗಿರುವುದು ಈ ಕೃತಿ ಎಷ್ಟು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿಷಯ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದೇನೂ ಎನ್ನುವಂತಿಲ್ಲ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತೀಕರಣ ಕಲೆ ಇವನಿಗೆ ಕರಗತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇವನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತೀಕರಣ ರೀತಿ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

1.    ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಪುನಾರೂಪಿಸಿ  (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪದಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು) ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಪುನಾರಚಿಸುವುದು,

2.    ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಪದಪುಂಜಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಇತರ ಪದಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರುವುದು,

3.    ಸೂತ್ರ-ಸೂತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಕೊಂಡಿಯಂತೆ ಮಾತ್ರ ಇರುವ ಒಂದೊಂದು ಸೂತ್ರವನ್ನೇ ಅಂದರೆ ವ್ಯಾಕರಣವಸ್ತವಿಲ್ಲದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರುವುದು.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತೀಕರಣವೊಂದೇ ವುರ್ತನ ವ್ಯಾಕರಣಕ್ಕೂ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣಕ್ಕೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಲ್ಲ. ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಪುನರ್ವ್ಯವಸ್ಥೀಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು  ಪ್ರತಿಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೂತ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮೂಲದ ನಲವತ್ತಮೂರನೆಯ ಸೂತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರನೆಯ ಮತ್ತು ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಆರನೆಯ ಸೂತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು ಕನ್ನಡೇತರರಿಗೆ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನಕೂಲಕರವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ‘Letters’, ‘Euphony’, ‘Formation of Compound words’ etc. ಸೂತ್ರಾಂತ್ಯ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು ಆಯಾ  ಸೂತ್ರದ ವಸ್ತುವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾ. “change of letters”, “insertion of ಏ or ಓ” etc. ಇವೆಲ್ಲ ಕೃತಿಯ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.

ರೆ ಜಾರ್ಜ್ ವುರ್ತನ ಈ ವ್ಯಾಕರಣ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಕೃತಿ ;ಸ್ವತಂತ್ರ ಗ್ರಂಥವಲ್ಲ. ಆದರೂ ಇದು ಮೂಲದ ಪಡಿಯಚ್ಚಲ್ಲ. ಹೊಸಗನ್ನಡ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಳಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಹೇಳಿರುವುದು ಇದರ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ. ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದ ವೃತ್ತಿಗಳನ್ನೇ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಂದಿನ ಹಳಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಾಭ್ಯಾಸಿ ಪೂರ್ವ ಸಿದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಓದಬಹುದಾದ ವ್ಯಾಕರಣವೊಂದನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಟ್ಟುದು ವುರ್ತನ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ. ಹಳಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವ್ಯಾಕರಣದ ಪರಿಭಾಷೆಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದು ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ  ಅಂಶ. ತನ್ನ ವ್ಯಾಕರಣವು ಸಮಗ್ರವಾದ ಪ್ರಮಾಣಭೂತವಾದ ಆಳವಾದಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪರಾಮರ್ಶನ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಒಂದು ಕೃತಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶವಾಗಲೀ ಹಂಬಲವಾಗಲೀ ವುರ್ತನದಲ್ಲ. ಇವನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಗ್ರಂಥವು ಹೀಗಾಗದಿರುವ ಅಂಶಗಳು ಅಡಗಿವೆ. ಮುಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಬಹುದಾದ, ಹಳಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಆಡುಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸಬಲ್ಲ ಕೃತಿರಚನೆ ವುರ್ತನಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದ್ದ ವಿಷಯ. ಈ ಉದ್ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ವಿಲಿಯಮ್ ಕೇರಿ ಎಂಬ ಪಂಡಿತನೂ, ಕ್ರೈಸ್ತ ಬೋಧಕನೂ

ವಿಲಿಯಮ್ ಕೇರಿ ಎಂಬ ಪಂಡಿತನೂ, ಕ್ರೈಸ್ತ ಬೋಧಕನೂ

                                                           ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನ ಕನ್ನಡ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆರಂಭಕಾಲದಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ವ್ಯಾಕರಣ ಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಹತ್ತಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನವೊಂದರಲ್ಲಿಯೇ ಹತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಕರಣಗ್ರಂಥಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೃತಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದುವ್ಯಾಕರಣ ನಿಯಮಗಳ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕನ್ನು ತೋರಿದವು. ಹಾಗೆಯೇ ನಿಘಂಟು ರಚನೆ, ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನೆ ಇವೂ ಹೊಸ ಮಜಲನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿವಿದೇಶೀ ಮಿಶನರಿಗಳಿಂದ  ರಚನೆಯಾದವು.

ಕನ್ನಡದ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೀಷನಲ್ಲಿ ಬರೆದವನು ವಿಲಿಯಮ್ ಕೇರಿ ಎಂಬ ಬ್ಯಾಪ್ತಿಸ್ಟ್ ಮಿಶನರಿ. ಇವನ ಕೃತಿ ಪ್ರಕಟವಾದುದು ಈಗಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಸೆರಾಮ್-ಪುರ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ. ತಾರುಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಚಮ್ಮಾರನಾಗಿದ್ದ ಇವನು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಆಧುನಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು ಪ್ರಗತಿಗಾಮೀ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಶನರಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ.ಇವನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದನಂತರ ಬಂಗಾಳದ ಸೆರಾಮ್-ಪುರ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರತನಾಗಿದ್ದುಬಂಗಾಳಿ, ತೆಲುಗು, ಕನ್ನಡ    ಮುಂತಾದ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶ್ರಮ ಗಳಿಸಿದ. ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ ಭಾರತದ ಆಡು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಅವನು ಮೊದಲು ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿತು ಅದರ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಕಲಿತನು. ಅನಂತರ ಬೈಬಲಿನ ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟಮೆಂಟನ್ನು ಬಂಗಾಳಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದನು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರದ ಜೊತೆಗೆ ಅವನೊಬ್ಬ ವ್ಯಾಕರಣಕಾರನಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಘಂಟುಕಾರನಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡ. ಇತರರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬೈಬಲನ್ನು ಮರಾಠಿ, ಹಿಂದಿ, ಒರಿಯ, ಪಂಜಾಬಿ, ಅಸ್ಸಾಮೀ ಮತ್ತು ಗುಜರಾಥೀ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ. ಅವನು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳನ್ನೂ ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕಲಿತ. ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಗಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ. (www.languageinindia.com/april2001/carey.html). ಬೈಬಲಿನ ಭಾಷಾಂತರಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವು ಇತರ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾದ. ಭಾಷಾಂತರವನ್ನು ಒಂದು ತಂಡಕಾರ್ಯವನ್ನಾಗಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯೂ ಆದ. ಇವನು ಫೋರ್ಟ್ ವಿಲಿಯಂ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ, ಬಂಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪನಾಗಿದ್ದನೆಂದೂ  (www.wmcarey.edu/carey/bibles/translation.htm),    ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ  ಅವನು ಬೈಬಲನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದನೆಂದೂ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ(Christian Books and Music World - William Carey (TAMIL):www.cbmwonline.org).

ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ನಾರ್ಥ್ಯಾಂಪ್ಟನ್ ಬಳಿಯ ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ ಶ 1761ರ 17ನೆಯ ಅಗಸ್ಟ್ ದಿನದಂದು ಪಾಲ್ಸ್ ಪರಿ(ಯು ಕೆ) ಎಂಬಲ್ಲಿ  ಶಾಲಾಧ್ಯಾಪಕನೊಬ್ಬನ - ಅವನು ಪಾದ್ರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು – ಮಗನಾಗಿ ವಿಲಿಯಮ್ ಕೇರಿಯ ಜನಿಸಿದ. 1779ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸಾವಿನಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಶಾಲಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಚಮ್ಮಾರನೊಬ್ಬನ ಬಳಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಲಿಯುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವನು ತೊಡಗಬೇಕಾಯಿತು. ತನಗೆ 20 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದಾಗ 1781ರಲ್ಲಿ ಡೊರೋಥಿ ಪ್ಲಕೆಟ್ ಎಂಬ ಅಷ್ಟೊಂದು ಓದಿರದ ಕನ್ಯೆಯೊಡನೆ ಅವನು ಮದುವೆಯಾದ. ತದನಂತರ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ ಬೋಧನೆಗೆ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತು ಬೈಬಲ್ ಅನುವಾದಕ್ಕೆ ಅವನು ತೊಡಗಿದ. ಡೊರೊಥಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಐವರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೂ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳೂ ಆದರು. ಇಬ್ಬರೂ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಶೈಶವದಲ್ಲಿಯೇ ತೀರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಗಂಡು ಮಗ ತನ್ನ ಐದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದ. ಆದರೆ ಕೇರಿ ತನ್ನ ವಿದ್ವತ್ ಕಾರ್ಯವನ್ನೇನೂ ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಅವನ ಉತ್ಸಾಹಕ್ಕೆ ತಡೆಬೀಳಲಿಲ್ಲ. ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಹೀಬ್ರೂ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಾಪಕರ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಅವನು ಕಲಿತ. ಏಳು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಫ್ರೆಂಚ್. ಡಚ್ ಭಾಷೆಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಬೈಬಲ್ ಓದಬಲ್ಲನಾಗಿದ್ದ. 1792ರಲ್ಲಿ ನಾಟಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ನ ಚರ್ಚ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಬೋಧಿಸಲು ನೇಮಕಗೊಂಡು ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದ. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರಿನಲ್ಲಿ ಹೀದನ್ನರನ್ನು ಉದ್ಧಾರಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ತೀವ್ರವಾದ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಕೇರಿ ತನ್ನ ಸಂಗಡಿಗರೊಡನೆ ಲಂಡನ್ ಮಿಶನರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. 1793ರ ಜೂನ್13ರಂದು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ನಾದಿನಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೊರಟ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಪೆನಿ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಹಕಾರ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಜನವರಿ 10, 1800ರಲ್ಲಿ ಕಂಪೆನಿಯವರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಇದ್ದ ಸೆರಾಂಪುರ ಎಂಬ ಬಂಗಾಳದ ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿ ತನ್ನ ಕೈಂಕರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಮಿಶನರಿ ಕೆಲಸಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಹಳ್ಳಿ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿತು.

                             ಈ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷರು. ಡೇನರು, ಡಚ್ಚರು, ಅಮೆರಿಕನರು, ಆರ್ಮೇನಿಯನರು, ಗ್ರೀಕರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮಲಬಾರಿ – ಹೀಗೆ ಹಲವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಕೇರಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಬೈಬಲಿನ ತನ್ನ ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷಾಂತರವನ್ನುಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ವಾರನ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್  ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವನು ಫೋರ್ಟ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಭಾಷಾ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ. 1805ರಲ್ಲಿ ಕೇರಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ D. D. ಪದವಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಅವನು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನೂ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದು ಅದೇ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮರಾಠಿ ವ್ಯಾಕರಣ ಗ್ರಂಥವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ.

          ಡೊರೋಥಿ 1807ರಲ್ಲಿ ನಿಧನಳಾದಳು ಮತ್ತು ಅನಂತರ 1808ರಲ್ಲಿ ಶಾರ್ಲೋಟಿ ರೂಮೋರ್ ಎಂಬಾಕೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ, ಅವಳೊಡನೆ ಉಳಿದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತ. ತನ್ನ ಮಿಶನರಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ವಿದ್ವತ್ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ. ತನ್ನ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಅವನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. 11ನೆಯ ಮಾರ್ಚ್ 1812ರಲ್ಲಿ ಇದು ದುರ್ಘಟನೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಬೆಂಕಿಗೆ ಬಲಿಯಾಯಿತು. ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ನಿಘಂಟನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದು ಅದೂ ಸುಟ್ಟು ಹೋದಂತೆ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಅವನು ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.    

           ಈ ಅಗ್ನಿದುರಂತ ತಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸರ್ವನಾಶದಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಕಂಡರೂ ಪರೋಕ್ಷ ವರದಂತೆ ನೆರವಿಗೆ ಬಂತು. ಈ ಘಟನೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಿಶನ್ನಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಚಾರ ದೊರೆಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ. 1801ರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳೀ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು(ಅನಂತರ ಇದರ ನಾಲ್ಕು ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ),1804ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು, 1806ರಲ್ಲಿ ಮರಾಠೀ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು(ಇದರ ನಾಲ್ಕು ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಬಂದಿವೆ),1805ರಿಂದ 1810ರವರೆಗೆ ಜೊಶುವಾ ಮಾರ್ಶ್ ಮನ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು, 1812ರಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬೀ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು, 1814ರಲ್ಲಿ ತೆಲುಗು ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು, 1817ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು, 1818ರಲ್ಲಿ  ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಿ ನಿಘಂಟನ್ನು, (1825ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಎರಡನೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು) ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. 1828ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಮಾರ್ಶ್ ಮನ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಬಂಗಾಳೀ ಭಾಷೆಯ ನಿಘಂಟೊಂದನ್ನುರಚಿಸಿದ್ದು ಇದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆವೃತ್ತಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಇವನು ರಚಿಸಿರುವನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಹಲವರನ್ನು ಕೃತಿರಚನೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಿದಂತೆ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಕೇರಿ 41 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮತ್ತು 1834ರ 9ನೆಯ ಜೂನ್ ರಂದು ಬಂಗಾಳದ ಸೆರಾಮ್ ಪುರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದ.

         ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಜೀವನ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನೆದುರಿಸುತ್ತಾ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿದ; ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲದ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ತನ್ನ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಬಾಳಿದನೆಂಬುದು ಇವನ ಹಿರಿಮೆ. ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹಲವು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದನೆಂಬುದೂ ತುಂಬ ನಿಜ. 1800ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿವಸದ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “Yesterday was a day of great joy, I had the happiness to desecrate the Ganges by baptizing the first Hindoo!”(ಫಾರ್ವೆಲ್ 1888: ಪು 37 ಇಲ್ಲಿ ಉದ್ಧೃತ). ಒಬ್ಬ ಹಿಂದೂವನ್ನು ಇವನು ಕ್ರೈಸ್ತನನ್ನಾಗಿ ಮತಾಂತರಿಸಿದನೆಂಬುದು ಅವರಿಬ್ಬರ ಧಾರ್ಮಿಕ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವಿಷಯವಾಯಿತು. ಆದರೆ ತನ್ಮೂಲಕ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಅಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಅವನು ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವುದು ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಹ್ಯವಲ್ಲ. 

ಸಾಹಿತ್ಯಚರಿತ್ರೆಯ ಹೊಸ ರೂಪ

ಹೊಸಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಚರಿತ್ರೆಯ ಹೊಸ ರೂಪ – ಮೊದಲ ಧಾರೆ

                                         ಹಳಗನ್ನಡ ನಡುಗನ್ನಡ  ಕಾವ್ಯಗಳಷ್ಟೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲವೊಂದಿತ್ತು. ಪಂಪ ರನ್ನ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಮುಂತಾದವರ ಕಾಲ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ, ಸರಿಯಾದ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ನಿಗದಿ, ಅವರ ಕಾವ್ಯಗಳ ವಿಮರ್ಶೆ – ಇವಿಷ್ಟರ ನಿರೂಪಣೆಯೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಾಗಿತ್ತು.  ಈಗ ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಈಗಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಳಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವು ನಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಕಾರ ಮಾತ್ರ. ಅಂದಿನ ಭಾಷೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಕಾದಂಬರಿ, ನಾಟಕ, ಸಣ್ಣ ಕಥೆ, ಭಾವಗೀತೆ, ನವ್ಯಕವನಗಳು, ಸಂಶೋಧನೆ, ಶಾಸ್ತ್ರಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಾಸನಾಧ್ಯಯನ, ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ - ಹೀಗೆ ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ.  ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುತ್ತಿದೆ.  ಹೀಗಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಚರ್ಚಾವಸ್ತುವಾಗಿದ್ದ ಹೊಸಗನ್ನಡ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿಕಾಸದ ಸುದೀರ್ಘವಾದ ನಿರೂಪಣೆ ಈಗಿನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ  ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಕೆಲವಕ್ಕೆ  ಪ್ರಕಾರವಾರು ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಹದಿನೇಳು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿಹೊಸಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಪುಂಡಲೀಕ ಹಾಲಂಬಿಯವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಸಮಿತಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದು ಈಗ ಪ್ರಥಮ ಸಂಪುಟ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಥಮ ಸಂಪುಟದ ಸಂಪಾದಕರು ಪ್ರೊ ಎ ವಿ ನಾವುಡ ಇವರು. ಸಂಪುಟದ ಹೆಸರು ಮುಂಬೆಳಗು. ಇದು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿಸ್ತಾರ 772 ಪುಟಗಳು. ಪ್ರಕಾಶಕರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ, ಬೆಂಗಳೂರು. ಬೆಲೆ ರೂ.400/-.

ಸಂಪಾದಕರೇ ಹೇಳುವಂತೆ  ‘ಈ ಸಂಪುಟದೊಳಗೆ ಮೂರು ಒಳವಿಭಾಗಗಳವೆ’. “ಹೆಜ್ಜೆ ಒಂದು”, “ ಹೆಜ್ಜೆ ಎರಡು”  ಮತ್ತು “ಅನುಬಂಧ”  ಎಂದು ಇವುಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಜ್ಜೆ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಂಕುರಗಳ ಒಂದು ಚರ್ಚೆ ಇದೆ. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಲೇಖನಗಳಿದ್ದು ಒಂದನೆಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಶಿವರಾಮ ಪಡಿಕ್ಕಲ್ ಇವರು, ವಸಹತುಶಾಹಿಯು ದೇಸೀ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾಜಮಾನ್ಯ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆದುರಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ತಿರುಳೆನಿಸಿದ್ದೇನಿದೆ ಎಂಬ ಹುಡುಕಾಟ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು- ಇವು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಂದಿಯಾದುವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನಂತರದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಲೇಖಕರು ಜಿ ಬಿ ಹರೀಶ್ ಇವರು. ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಶನರಿಗಳು ಪ್ರಸರಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮದಿಂದ ಅದುವರೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೊಡನೆ ಜನರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಘನಿಷ್ಠ ಸಂಬಂಧ ಕಡಿದು ಹೋಯಿತೆಂದೂ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರೊಮ್ಯಾಂಟಕ್ ಕಾವ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ನೋಡುವಂತಾಯಿತೆಂದೂ ಇವರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನಂತರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಹಾವನೂರರ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮುದ್ರಣ ಕಾರ್ಯದ ವಿವರಗಳಿವೆ. ಈ ಭಾಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಬುರ್ಗಿಯವರ ಲೇಖನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕ|| ಮೆಕ್ಕೆಂಝಿ ಬರೆದ ಅಥವ ಬರೆಸಿದ ಕೈಫಿಯತ್ತುಗಳೆಂಬ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಬರಹಗಳು ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯೇತಿಹಾಸಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಗಳೆಂಬುದನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

‘ಹೆಜ್ಜೆ ಎರಡು’ ಈ ಸಂಪುಟದ ತಿರುಳೆನಿಸುವ ಭಾಗ. ಹೊಸಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರಗಳ ಉಗಮ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸದತ್ತ ನಡೆ ಇಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಂತ  ವಿದ್ವಾಂಸರ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಲೇಖನಗಳಿವೆ. ಮುನ್ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಟಗಳ ವಿಸ್ತಾರವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲೇಖನವೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಇದುವರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗದ ವಸ್ತುವಿಷಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ. ಒಟ್ಟಾಗಿ,  ಹತ್ತೊಂತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೆಳೆದ ರೀತಿ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಶಿಸ್ತುಗಳ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಾರ್ಥಕತೆ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೃತಿಗಳ ಸ್ಥಾನ – ಇಂತಹವುಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ರಂಗಭೂಮಿ-ನಾಟಕ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಐದು ಲೇಖನಗಳಿವೆ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ, ಜಿ ಎಸ್ ಆಮೂರ, ಬರಗೂರು ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪ,  ಕಬ್ಬಿನಾಲೆ ವಸಂತ ಭಾರದ್ವಾಜ್, ಕೆ ಮರುಳುಸಿದ್ದಪ್ಪ ಇವರು ಈಪ್ರಬಂಧಗಳ ಲೇಖಕರು. ಆದ್ಯಂತದಲ್ಲಿ ದೈವತಾವಾಹನ ಮತ್ತು ಮಂಗಳಾಚರಣೆಳಿದ್ದು ನಡುವೆ  ನಡೆಯುವ ಕ್ರಿಯಾಸರಣಿಗಳೇ ನಾಟಕವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದು ಕನ್ನಡ ಜನಪದ ನಾಟಕದ ತಿರುಳೆಂಬುದು ಕಂಬಾರರ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ. ಇಂತಹ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಯಕ್ಷಗಾನದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿ ಹೊಸರಂಗಭೂಮಿ ಚಳುವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಂಗಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಹಲವಾರು ನಾಟಕ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ಆಮೂರರು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಜಾಶ್ರಯವು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಹೇಗೆ ಶಕ್ತಿಯೂ ದೌರ್ಬಲ್ಯವೂ ಆಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಅರಮನೆಯ ಹೊರಗಿನ ರಂಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಬರಗೂರರು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಪರಂಪರೆ, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಾಟಕಗಳ ಕನ್ನಡ ರೂಪಾಂತರಗಳು ಕನ್ನಡ ನಾಟಕಗಳ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಇಂಬಾದುದನ್ನು ಉಳಿದೆರಡು ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆಯೇ ಹೊಸಗನ್ನಡ ಕವಿತೆಯ ವಿಕಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಮೂರು ಲೇಖನಗಳಿವೆ: ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ದೀರ್ಘ ಕವಿತೆಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಂತಃಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ತತ್ವಪದಗಳು ಹತ್ತೊಂತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬಂದವೆಂದು (ಉದಾ. ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫ) ಕಿ ರಂ ನಾಗರಾಜರು ನಿರೂಪಿಸಿದರೆ ಶ್ರೀ ಶಿವಾಜಿ ಜೊಯ್ಸರು ಕ್ರೈಸ್ತ ಗೀತೆಗಳಿಂದ ಹೊಸಗನ್ನಡ ಕವಿತೆಗಳ ಉಗಮವನ್ನು ಮತ್ತು ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭರಾಯರು ಪೂರ್ವದ ಹರಿದಾಸ ರಚನೆಗಳಿಂದ ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯದ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಥೆ-ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎರಡು ಪ್ರಬಂಧಗಳಿವೆ: ಅನುವಾದಗಳು ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರಗಳ ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣಕಥೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆಂದು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಹಾವನೂರರು ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪದ್ಯದಂತೆ ಗದ್ಯವನ್ನೂ ಕಥನಕಲೆಗೆ ಸಮರ್ಥ ವಾಹಕವನ್ನಾಗಿ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣ ರಾಜ ಒಡೆಯರು ಬಳಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹೊಸಗನ್ನಡ ಗದ್ಯವನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ತಂದದ್ದು  ಇವೆರಡನ್ನು ಕಾದಂಬರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಶ್ರೀಕಂಠ ಕೂಡಿಗೆ ಇವರು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ; ತುರುಮುರಿಯವರ ಮತ್ತು ಗಳಗನಾಥರ ಅನುವಾದಗಳು ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಥಮ ಹಂತಗಳೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಉದಯಿಸಿ ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ ‘ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು’(ವಾಸುದೇವ ಶೆಟ್ಟಿ), ‘ಹೊಸಮಾದರಿಯ ವ್ಯಾಕರಣಗಳು’(ಬಿ ವಿ ಮಹೀದಾಸ), ‘ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ’(ಕೆ ಅನಂತರಾಮು), ‘ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ’(ಸೋಮಶೇಖರ ಬಿ ಎಸ್), ನಿಘಂಟುಗಳು(ಎ ವಿ ನಾವುಡ), ‘ಗ್ರಂಥಸಂಪಾದನೆ’(ಎ ವಿ ನಾವುಡ), ‘ಶಾಸನ ಅಧ್ಯಯನ’(ಎಮ್ ಜಿ ಮಂಜುನಾಥ) – ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಲಾ ಒಂದು ಲೇಖನ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದ ಅವಸ್ಥಾಂತರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ಅವಸ್ಥಾಂತರ ಗದ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಚಿಸುವ ‘ಗದ್ಯ: ಆಧುನಿಕತೆಯ ಹೊಸಿಲು’(ಸ ಸ ಮಾಳವಾಡ), ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಒತ್ತಾಸೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ‘ಒಡೆಯರ್ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯ’(ವೆಂಕಟಾಚಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ), ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ಹೊಸ ರೂಪದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ರೂಢಿಸಿದ ಮಿಶನರಿಗಳು ತಂದ ಹೊಸ ಎಚ್ಚರ(ಎ ವಿ ನಾವಡ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿ ನಾವಡ)ವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ  ಲೇಖನ - ಇವು ಓದುಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಒಂದೊಂದೂ ಒಂದೊಂದು ಮುತ್ತುಗಳು. 

ಕಡೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಅನುಬಂಧವೂ ಇತರ ಗ್ರಂಥಗಳಂತಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ವೈಗಲನ ಲೇಖನದ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದವೊಂದು ಪದೆಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಕಂಡಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹತ್ತಂಬ್ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಲೇಖಕರ ವಿವರಗಳು ಉಳಿದ ಅನುಬಂಧಳಲ್ಲಿವೆ.

ಸಂಪುಟವು ಬೇರೆಬೇರೆ ಕೃತಿಕಾರರ ಲೇಖನಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಕೋದು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದಂತಹದು. ಪ್ರಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ನಡುವೆ ಸುಸೂತ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ತರುವಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಕರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದು ಮುಂಬೆಳಗು ಆಹ್ಲಾದಕರವಾಗಿದೆ.

ಪಾಂಡವರ ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣ ಮತ್ತು ದ್ರೌಪದಿಯ ಅನುಭವಗಳು

ನಾರಾಯಣಾಚಾರ್ಯರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಪಾಂಡವರ

ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣ ಮತ್ತು ದ್ರೌಪದಿಯ ಅನುಭವಗಳು

                                

ಕೆ ಎಸ್ ನಾರಾಯಣಾಚಾರ್ಯರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆರಳಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಉದ್ದಾಮ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾವ್ಯೇತಿಹಾಸ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುವಂತೆ ಬರೆಯುವವರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರು. ಮಹಾಪ್ರಸ್ಥಾನ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾದಂಬರಿ. ನಿಜವಾಗಿ ಇದು ಮಹಾಭಾರತದ ಮಹಾಪ್ರಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣ ಪರ್ವಗಳ ಒಂದು ಅವತರಣಿಕೆ. ಇದರ ವಿಸ್ತಾರ 188 ಪುಟಗಳು. ಪ್ರಕಾಶಕರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾಶನ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ. ಬೆಲೆ ರೂ.150/-.

            ಇಡೀ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ದ್ರೌಪದಿ ಪರಿಭಾವಿಸಿದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ನಿರೂಪಣೆ ಉತ್ತಮ ಪುರಷದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಶರೀರರಾಗಿ ಆರೋಹಣ ಪಥದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಇಂದಿನ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಅಶ್ರುಪೂರ್ಣ ಅನುಭವಗಳ ಕಥನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ತನ್ನ ಗಂಡಂದಿರು, ದುರ್ಯೋಧನ, ದುಶ್ಶಾಸನ, ದ್ರೋಣ, ಕರ್ಣ, ಭೀಷ್ಮ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ – ಇವರುಗಳಿಂದೆಲ್ಲ ತಾನು ಅನುಭವಿಸಿದ ದುಃಖ-ದುಮ್ಮಾನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಈಗ ಕೈಕೊಂಡಿರುವ ಸ್ವರ್ಗ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನೂ  ನೆನೆದು ಗೋಳಿಡುವ ದ್ರೌಪದಿಯ ಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಹಾನುಭೂತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷ ಭಾವ ಸಂಘರ್ಷ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಸ್ರೀ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಇವಳೆತ್ತುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಿ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಮುಲಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

            ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಳಿ ಕೊರೆತಗಳಿಂದ ಸೋತ ದ್ರೌಪದಿ ತನ್ನ ದುಗುಡವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಲ್ಲಾಗಿ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಳೆದ ಅಹಲ್ಯೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ನೆನೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಪಥವು ಇಹಾನುಭವಗಳಾಚಿನದಾದ್ದರಿಂದ ಅಹಲ್ಯೆ ಇವಳಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಗಳನ್ನುರುಳಿಸಲು ಸನ್ನೆ ಕೋಲಿಗೆ ಅಡಗಲ್ಲೊಂದು ಬೇಕಾಗುವಂತೆ ಮಹಾದುಷ್ಟರ ಸಂಹಾರಕ್ಕೆ ಸೀತೆ ದ್ರೌಪದಿಯರಂತಹವರು ಇರುತ್ತಾರೆಂದು ಅಹಲ್ಯೆ ಇವಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನ ಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಭಾವ ಅನಂತರ ದ್ರೌಪದಿಯು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ವಿಧಿ ಇವರೊಡನೆ ನಡೆಸುವ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಬಲನಗೊಂಡು  ಕಾದಂಬರಿಯ ತಾತ್ವಿಕ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ  ಮನುಷ್ಯರಿಗೊಗೊದಗುವ  ಕಷ್ಟ-ಸುಖ, ದುಃಖ-ದುಮ್ಮಾನಗಳೆಲ್ಲ ಪೂರ್ವ ಕರ್ಮಾನುಸಾರಿಯಾಗಿ ವಿಧಿಯಿಂದ ನಿಯಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುವಂತಹವು.

         ಮುಂದಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಈಗ ಅಹಲ್ಯೆಯನ್ನು ನೆನೆದಂತೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣ- ಭೀಷ್ಮ - ದ್ರೋಣ – ಕೀಚಕರನ್ನು ನೆನೆದಾಗ  ಇವರುಗಳೂ ಪಾಂಚಾಲಿಗೆದುರಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಹಲ್ಯೆ, ಸೀತೆ, ನಾಳಾಯಿನಿ ಇವರುಗಳ ಜೀವನಾನುಭವಗಳು ಗೋಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ದ್ರೌಪದಿಯೂ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಪಕ್ಕಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಸೀತೆ ಭೂಮಿಪುತ್ರಿಯೂ ದ್ರೌಪದಿ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಪುತ್ರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರೂ ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದು ತಪ್ಪದು. ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಸದೃಶ ದುಃಖಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ದ್ರೌಪದಿಯದು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಸ್ತ್ರೀದನಿಯಂತೆ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಪತಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತನಗೆ ದೈವವೇ ಸಹಾಯಕವಾಯಿತೆಂದು, ಒಂದೊಂದುಸಲ ಭೀಮ ಮತ್ತು ಒಂದೊಂದು ಸಲ ಅರ್ಜುನ ತನಗೆ ಅನುಕೂಲರಾಗಿದ್ದರೆಂದೂ ಅವಳು ನೆನೆಯುತ್ತಾಳೆ. “ನಾನು ದುಷ್ಟಾನ್ನ ತಿಂದವನು ಆ ಋಣ ತೀರಬೇಕಿತ್ತು”  (ಪು.84) ಎಂಬ ಭೀಷ್ಮನ ಅಸಹಾಯಕತೆ ತೋರುವ ಮಾತುಗಳು, “ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಹೇಳದೆ ನಿನ್ನ ಆಪತ್ತನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಋಣ, ತೀರಿಸಲಾಗದ ಋಣ”(ಪು.92) ಎಂಬ ದ್ರೋಣನುಡಿ, ಪಾಂಚಾಲಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ ದುರ್ಯೋಧನನ ಸ್ತುತಿ ನಡೆಯುವಲ್ಲೆಲ್ಲ ತಿರುಗಾಡುವ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಕರ್ಣರು, ತನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಕ್ಷಮಿಸೆಂದು ಅಂಗಲಾಚುವ ಕೀಚಕ ಇವೆಲ್ಲ ಜೀವನವಿಡೀ ದ್ರೌಪದಿ ಅನುಭವಿಸಿದ ಪರಿಭವ ಅವಮಾನಗಳನ್ನು ತೆರದಿಡುತ್ತವೆ. ಹಿಮಾಲಯವನ್ನು ಹತ್ತುತ್ತಾ ಸ್ವರ್ಗದತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದಂತೆಲ್ಲ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಲಿ ಮೊದಲು ಕುಸಿದು ಅಸು ನೀಗುವುದು ದ್ರೌಪದಿಯೇ. ಅನಂತರ ನಕುಲ, ಸಹದೇವ, ಅರ್ಜುನ, ಭೀಮ ಇವರುಗಳು ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಿಯೊಂದು ಧರ್ಮನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾ ಬಂದು ಅವನು ಅದಕ್ಕೂ ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಕೂಡದು, ತನ್ನೊಡನೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕೆಂದು ಸಾತ್ವಿಕತೆಯನ್ನು ಮೆರೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನಾಯಿ ತನ್ನ ರುಜುರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಮನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಯುಧಿಷ್ಟರನಿಗೆ ಸಶರೀರ ಸ್ವರ್ಗ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಆಯಾಮದಲ್ಲಿನೋಡಿದಾಗ ಮರ್ತ್ಯಭಾವ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸಶರೀರ ಸ್ವರ್ಗ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಯುಧಿಷ್ಟರನೊಳಗಿನ ಈ ದನಿಗಳು ಮನನೀಯ: “ಮರ್ತ್ಯಭಾವ ಅವರನ್ನುನುಂಗಿತು. ‘ನನ್ನಂಥ ರೂಪವಂತ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ’ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಹೆಮ್ಮೆ! ‘ನಾನಾಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಐವರನ್ನೂ ಸಂಭಾಳಿಸಿದ್ದೇನೆ’  ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಮ್ಮೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದವರಿಗಾಗಿ ಶೋಕಿಸಬೇಡ. ಇನ್ನು ಉಳಿದ ಮೂವರು – ಒಬ್ಬನಿಗೆ ‘ಸಮಸ್ತ ಭಾರತ ಯುದ್ಧದ  ವಿಜಯಿ ನಾನು’ ಎಂಬ ಹೆಮ್ಮೆ. ‘ಸಮಸ್ತ ಕೌರವರನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡು ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ, ತೀರಿಸಿಕೊಂಡವನು ನಾನು’ ಎಂಬುವು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೇರುವ ಗುಣಗಳಲ್ಲ. ವೀರರಿಬಹುದು, ಹೆಮ್ಮೆ ಸಲ್ಲದು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಭವಿಷ್ಯತ್ ಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ! ಇವೆಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕಮ್ಮಿಯಾಗುಸುವ ಭಾವಗಳು”(ಪು.181). ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಶೌರ್ಯ, ಸೌಂದರ್ಯ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇಂತಹ ಹಲವು ಹೆಮ್ಮೆ ಅಹಂಕಾರಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಕಾಸ ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮೀರಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ತನ್ನನ್ನುತಾನು ಎಷ್ಟು ವಿಶಾಲಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದೇ ಆಗಿದೆ.

             ಕನ್ನಡದ ಆದಿಕವಿ ಭಾರತದ ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನನನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದಿದ್ದಾನೆ. ರನ್ನನಿಗೆ ಅದು ಸಾಹಸ ಭೀಮನ ಸಾಹಸ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಅದರಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಕಥೆ. ಆ ಎಲ್ಲರೂ ಈ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪಾಂಚಾಲಿ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಮರೆಯಲಿಲ್ಲ. ನಾರಾಯಣಾಚಾರ್ಯರು ದ್ರೌಪದಿಯ ಕಣ್ಣಲ್ಲೇ ಭಾರತ ಕಥೆಯನ್ನು ಕಂಡರಿಸಿ ಹೊಸತೊಂದು ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಾಭಾರತದ ಹೊಸ ಸ್ವರೂಪವೊಂದು ಹೀಗೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಅನಾವರಣವಾಗುತ್ತ ಆಧುನಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಪುಸ್ತಕವು ಪಠನಾಯೋಗ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಮನನೀಯ.                                                                                              

ಗೀತಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಳ ಮರುಶೋಧ - ಶ್ರೀಗೀತಾರ್ಥರತ್ನನಿಧಿ

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯು ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಸೆಲೆಯಾಗಿರುವ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಶ್ರದ್ಧೆಯ, ಸಂಕಷ್ಟಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ಕಾಮಧೇನು. ಬಹುಶೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ  ಶ್ರೀ ಕೆ ಎಸ್ ನಾರಾಯಣಾಚಾರ್ಯರು ಈಚೆಗೆ ಅದ್ಭುತ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ಹೊಸದಿಗಂತ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ. ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಮುದ್ರಿಸಿದೆ.

ಗೀತಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಳ ಮರುಶೋಧ - ಶ್ರೀಗೀತಾರ್ಥರತ್ನನಿಧಿ

                                                          

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಯನ್ನಾಗಿ ಮಾತ್ರ  ಅಂದರೆ ಘನಿಷ್ಠ ತಾತ್ವಿಕತೆಯ ಒಂದು ಗ್ರಂಥವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಚರ್ಚಿಸುವ, ವಿವರಿಸುವ ಹಲವು ಉದ್ಗ್ರಂಥಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕರ ಬಗವದ್ಗೀತಾ ರಹಸ್ಯ  ಗೀತೆಯ  ಭೌತಿಕ ಲೌಕಿಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಡಿವಿಜಿಯವರ ಜೀವನ ಧರ್ಮ ಯೋಗ ಗೀತೆಯ ತಾತ್ವಿಕತೆಯನ್ನು  ಜೀವನಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಬನ್ನಂಜೆ ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಅನುವಾದವು ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದ ಭಾವ ಮತ್ತು ಅದು ಅನಾವರಣಗೊಳಸುವ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿದೆ. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಭಾಷಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿರುವ ವಾಚ್ಯಾರ್ಥವನ್ನಷ್ಟೇ ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ ಮುಗಿಸುವಂತಹವೇ ಹೆಚ್ಚು. ಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಭವಾನಂದ ಮತ್ತು ಇಶರ್ ವುಡ್ ಇವರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷಾಂತರ ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಒಂದು ಕಾವ್ಯದ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅಲ್ಲಿರುವ ತಾತ್ವಿಕತೆಯನ್ನು ಇಡಿಯ ಮಹಾಭಾರತ ಹೇಗೆ ಪೋಷಿಸತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವಂತಹ ಕೃತಿಗಳು ವಿರಳ.  ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣಾಚಾರ್ಯರ  ಗೀತಾರತ್ನನಿಧಿ ಅಂಥಹ ಅಪುರೂಪದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಒಂದೊಂದು ರತ್ನವೆಂದು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.

   ನಾರಾಯಾಣಾಚಾರ್ಯರ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ’ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾವತಾರದ ಉದ್ದೇಶ್ಯ’, ‘ಗೀತೋಪದೇಶದ ಪ್ರಧಾನೋದ್ದೇಶ್ಯ’, ‘ಗೀತೆಯು ಬೋಧಿಸುವ ಯೋಗಸ್ವರೂಪ’, ‘ಗೀತೆ ಬೋಧಿಸುವ ಅಹಿಂಸೆ’, ‘ಗೀತೆಯು ಬೋಧಿಸುವ ಯಜ್ಞದ ಅಂತರಂಗ’ – ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಸು.ಐವತ್ತು ಪುಟಗಳ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅನಂತರ  ಗೀತೆಯ ಒಂದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಸು. ಅಷ್ಟೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪುಟಗಳು ಮೀಸಲಾಗಿವೆ. ಎರಡನೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವಾದ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞಲಕ್ಷಣ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿವರಣೆ ಇದ್ದು ನೂರಹದಿನೇಳು ಪುಟಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಮೂರನೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ  ನೂರಹನ್ನೆರಡು ಪುಟಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೊದಲ ಏಳೆಂಟು ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲೆರಡು ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಸಾರಾಂಶ ಅತಿಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದು ಉಳಿದವುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತಿನ ಹದಿನಾರು ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಸಾರವಿದೆ. ಒಂದನೆ ಅಧ್ಯಾಯ ಕಾವ್ಯಮಯವಾಗಿದ್ದು ಗೀತೆಯ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಯಾವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೇಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೊರಡುವ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡನೆಯ  ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗಲೂ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ಸಾಧನೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತವಾದ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿರುವ ಉಪಾಯಗಳ ವಿವರವಾದ ಚರ್ಚೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕರ್ಮಯೋಗದ ಜ್ಞಾನಯೋಗದ ಮಹತ್ವಗಳೂ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿವೆ. ಒಂದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಗೀತಾಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಸಾಧನೆಯ ಪ್ರಥಮಹಂತ ನಿರೂಪಣೆ ಎಂಬಂತಿದ್ದು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿದವ ಮುಂದಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಬೇಗ ಬೇಗ ಏರುತ್ತಾನೆಂದೋ,  ಮುಂದೆ ಬರುವ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬಲ್ಲನೆಂದೋ ಮುಂದಿನ ಎಲ್ಲ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಮೂರನೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

          ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ದೃಷ್ಟಿ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.ಮೊದಲನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅನನ್ಯವಾದುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಥಮೋಧ್ಯಾಯವು ಪ್ರಾಸ್ತಾವಿಕವಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲವೆಂದೇ ಹಲವು ಲೇಖಕರ ಮತವಾಗಿದ್ದು ಅದರಿಂದ ಒದಗುವ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಕೆಲವು ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಡದ ನೆಲಗಟ್ಟೆಂಬಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅದರ ಗಟ್ಟಿತನವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಡುವ ಪ್ರಥಮ ಶ್ಲೋಕ ಕೇವಲ ಕುತೂಹಲಿಯೊಬ್ಬನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ. ತಾನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕಡೆಯ ಸೈನ್ಯ ಬಲಶಾಲಿ, ನಮ್ಮ ಪಕ್ಷವನ್ನು ನೋಡಿ ಎದುರಾಳಿಗಳು ಓಡಿ ಹೋಗಿರಬೇಕಲ್ಲಾ ಅಥವ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತೇ ಬಿಟ್ಟರೋ ಎಂಬಂತಹ ವ್ಯಂಗ್ಯ ತುಂಬಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಜಯನ ವಿವರವಾದ ಉತ್ತರ ಧರತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಅಷ್ಟೇನೂ ತೃಪ್ತಿದಾಯಕವಾಗದೆ ದುರ್ಯೋಧನನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಕೊರತೆ, ಅಹಂಕಾರಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ತೆರೆದಿಡುತ್ತವೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ವಿಷಾದಕ್ಕೊಳಗಾಗುವುದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಒಂದು ತಂತ್ರವೆಂದೂ ವಿಷಾದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗುವುದರಿಂದ ಈ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ವಿಷಾದಯೋಗವೆಂದು ಕರೆದಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಸಯುಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಗೀತೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಪುಸ್ತಕದ ಸು. ಮೂರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಸ್ತಾರವು ಓದುಗನಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನೊದಗಿಸಿ ಗೀತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತವೆ.

          ಎರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ(ವಿಭಾಗ)ದಲ್ಲಿ  ಒಂದು ರೀತಿಯ ಗೀತೆಯ ಪ್ರವರ್ತಕ ಶ್ಲೋಕಗಳಾದ “ಕುತಸ್ತ್ವಾ...” ಮತ್ತು “ಕ್ಲೈಬ್ಯಮ್...”  ಎಂಬಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅರ್ಜುನನ ಮತ ಹೇಗೆ ಅನಾರ್ಯವಾದುದೆಂಬುದನ್ನು ಒಟ್ಟು ಮಹಾಭಾರತ ಕಾವ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಯುಕ್ತಿಕ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವುದೇ ಯಾವುದೇ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಹೇಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾಷ್ಯಕಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರಾದ ಶ್ರೀ ರಾಮಾನುಜರನ್ನೂ ವೇದಾಂತ ದೇಶಿಕರನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ  ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಬಂಧ ಬರ್ಟ್ರೆಂಡ್ ರಸೆಲ್ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿಯವರು ಕೈಗೊಂಡ ಕೆಲವು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನೂ ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನೂ ಅಜ್ಞಾನವು ಹೇಗೆ ಕಾಡಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಇವು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡನೆಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಥಿತ ಪ್ರಜ್ಞಯೋಗವೆಂದೇ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ  ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿಸ್ಥಿತಿ ಸಾಧನಾಮಾರ್ಗ – ಇವುಗಳ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಿವರಣೆಯಿದ್ದು ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಬಂಧ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಟಗಳ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ಚಿಕ್ಕ ಪರಿಚ್ಛೇದಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಏಕತಾನತೆ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರದೆ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ.

          ಗ್ರಂಥದ ಉಳಿದ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಒಂದಂಶ ಭಾಗ(ಮೂರನೆಯ ವಿಭಾಗ)ದಲ್ಲಿ ಗೀತೆಯ ಉಳಿದ ಹದಿನಾರು ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ನೋಟವಿದೆ. ವಿಶ್ವರೂಪ ದರ್ಶನ, ದೈವಾಸುರ ಸಂಪತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆ ಮುಂತಾದುವೆಲ್ಲ ನಾರಾಯಣಾಚಾರ್ಯರ ಸುಲಲಿತ ಸುಸೂತ್ರ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಪ್ಯಾಯಮಾನವಾಗುತ್ತವೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನವೋನವೀನವಾದ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಜಿಜ್ಞಾಸುಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗೀತೆಯ ಸಾರ ಇಲ್ಲಿ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕೃತತೆ ಮತ್ತು ಆಪ್ತತೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಂತೆಯೇ ಶ್ರೀಗೀತಾರ್ಥರತ್ನನಿಧಿ ಕೂಡ ನಿತ್ಯ ಪಾರಾಯಣಯೋಗ್ಯ.